Granica | inne lektury | kontakt | reklama | studia
streszczeniaopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Granica

„Granica” jako powieść psychologiczna – nowatorstwo dzieła

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Dorota Blednicka

Zofia Nałkowska w powieści „Granica” przedstawia również psychologiczną sferę natury ludzkiej. Właśnie dzięki ukazaniu psychologizmu postaci, możliwe jest lepsze zrozumienie jej działania. Analiza taka opiera się na ukazaniu duchowej struktury postaw, wewnętrznych powikłań i napięć. Rozpatrując zakamarki duszy ludzkiej, przedstawia jej wewnętrzne napięcia i emocjonalizm. Poruszając takie zagadnienia, uwidocznione zostają problemy odporności ludzkiej psychiki i moment załamania się jej, co niesie za sobą tragiczne skutki. Po przekroczeniu granicy, człowiek przestaje być sobą, postępuje niezgodnie ze swoimi poglądami i doprowadza do swojej klęski.

Załamanie granicy odporności psychicznej najbardziej uwidacznia się na przykładzie życia Justyny Bogutówny. Naiwna i łatwowierna dziewczyna zakochuje się w mężczyźnie, który wykorzystuje ją fizycznie. Ufa mu i sądzi, że jest szansa na to, by byli razem. Kiedy zachodzi w ciążę, Ziembiewicz nie poczuwa się do odpowiedzialności za dziecko i pozostawia decyzję Justynie. Bogutówna decyduje się na usunięcie ciąży, co wywołuje u niej obsesyjne wręcz poczucie winy. Wie, że zrobiła źle i skrzywdziła nienarodzoną istotę. Zaczyna zamykać się w świecie snów i cierpienia, traci powoli kontakt z rzeczywistością i staje się szalona. Wierzy, że w momencie, kiedy zabije Zenona, skończą się jej męki. Granica odporności psychicznej dziewczyny załamuje się, doprowadza ją do choroby i próby samobójczej. Odratowana, mści się na człowieku, który jest przyczyną jej tragicznego losu.

Zenon Ziembiewicz przekracza granicę odporności psychicznej, kiedy zaprzedaje samego siebie w imię kariery i związanej z nią uległości własnych przekonań wobec osób wyżej postawionych. Dręczony dodatkowo wyrzutami sumienia, wewnętrznie rozdarty, pełen obaw i poczucia winy, które stara się zagłuszyć ciągłym usprawiedliwianiem się i doszukiwaniem się winy innych, nie wytrzymuje narastającego napięcia i popełnia samobójstwo.

Psychologizm w „Granicy”:


1.Jako powieść psychologiczna „Granica” skupiała się przede wszystkim na przedstawieniu życia wewnętrznego postaci, koncentrując uwagę czytelnika na przeżyciach i wyobrażeniach bohaterów.


2.Fabuła dzieła została zredukowana do kilku zdarzeń z życia bohaterów, które umożliwiają przedstawienie postaci, ich poczynań i sposobu myślenia.

3.Autorka ukazała rozbieżność stanowisk i różnorodność punktów widzenia na te same wydarzenia i problemy przez różnych ludzi.

4.Nałkowska dokonała wielopłaszczyznowej analizy zachowań bohaterów. Nakreśliła mechanizm działań, uczuć i odruchów jednostki uwikłanej w procesy społeczne.

5.Dzieło wyróżniało się konstrukcją czasu i przestrzeni, które zostały podporządkowane głównym założeniom powieści. Opisy przestrzeni stanowią funkcję zastępczą charakterystyki osób i ich społecznej przynależności.

6.Ukazanie kamienicy Kolichowskiej i jej mieszkańców było odzwierciedleniem systemu społecznego ówczesnej Polski.

7.Tytuł powieści nie jest jednoznaczny i może być rozpatrywany w różnych aspektach: moralnych, obyczajowych, społecznych i filozoficznych.

8.Nałkowska w dziele połączyła dwie techniki pisarskie: realistyczną – ukazanie świata przedstawionego w sposób obiektywny i awangardowy, który przejawiał się w psychoanalizie postaci.

9.W kompozycji powieści zwraca szczególną uwagę paralelizm wątków i motywów.

10.Narrator jest osobą fikcyjną, nie należącą do świata przedstawionego. Ma neutralny stosunek do opisywanych zdarzeń.




Baza studiów
Kim chcesz zostać?

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Granica” - streszczenie szczegółowe
„Granica” - czas i miejsce akcji
Geneza „Granicy” Nałkowskiej
„Granica” - interpretacja i wieloznaczność tytułu
„Granica” - plan wydarzeń
Główne wątki występujące w „Granicy”
Cechy powieści Nałkowskiej
„Granica” jako powieść psychologiczna – nowatorstwo dzieła
Życiorys i twórczość Nałkowskiej
Obrona i oskarżenie Ziembiewicza
Droga kariery Zenona Ziembiewicza
Obraz społeczeństwa w „Granicy”
Problem moralności w „Granicy”
Filozofia w „Granicy” - „Jakimi ludźmi jesteśmy naprawdę? Czy takimi, jakimi nas widzą inni, czy też takimi, za jakich sami się uważamy?”
Obraz miłości w „Granicy”
Motyw matki w „Granicy”
Motyw żony w „Granicy”
Kariera i władza w „Granicy”
Motyw kobiety w „Granicy” Zofii Nałkowskiej
Motyw choroby, cierpienia, śmierci w „Granicy”
Inne motywy literackie występujące w Granicy
Najważniejsze cytaty z „Granicy”
Bibliografia




Bohaterowie
Zenon Ziembiewicz - charakterystyka
Elżbieta Biecka (później Ziembiewicz) - charakterystyka
Justyna Bogutówna - charakterystyka
Cecylia Kolichowska (z domu Biecka) - charakterystyka
Pozostali bohaterowie „Granicy”





Tagi:
• Ziembiewicz • Zenon Ziembiewicz • Granica Zofia Nałkowska • Granica Zofii Nałkowskiej • Granica opracowanie • Opracowanie Granicy Zofii Nałkowskiej • Streszczenie Granicy • Powtórka z Granicy • Biecka • Warstwy społeczne w Granicy